Een persoonlijk verhaal
Astrid Swint vertelt over haar eigen ervaringen met terugkeren naar Nederland en herkenning in hoogbegaafdheid. Haar ervaringen en opvattingen zijn geen algemene uitspraken over hoogbegaafden of landen.
Na een aantal jaren in het buitenland te hebben gewoond als expat, keerden we terug naar Nederland. Het was onverwacht en dus even schakelen. De organisatie had besloten dat alle aflopende expatmissies niet verlengd zouden worden. Jammer, want we waren graag nog wat langer gebleven.
Waarom? Het leven voelde daar simpelweg anders. Minder gehaast, minder hysterisch dan we gewend waren in Nederland. Zowel in Frankrijk als in Thailand lag het tempo lager. Dat betekende niet dat er minder werd gepresteerd; integendeel. Het betekende juist dat er meer aandacht was voor wat echt belangrijk is en dat werk en privé beter in balans waren.
Pas als je daar een tijd leeft, merk je hoe gespannen de boog in Nederland vaak staat. Pas dan voel je dat het tempo hier misschien eigenlijk niet zo goed bij je past. Te veel prikkels. Te veel moeten. Te veel van alles.
Dat laatste werd pijnlijk duidelijk toen we weer terug waren. Hoewel we langzaam van start gingen, mede door de coronacrisis, stond de wereld ook hier plotseling stil. Drie dagen nadat we landden op Schiphol, ging Nederland in de eerste lockdown.
Remigreren is ook opnieuw beginnen
Die langzame start heb ik niet als negatief ervaren. De rust die er was doordat er weinig kon, voelde juist prettig. Iedereen zat in dezelfde situatie, en dat maakte het makkelijker.
Het veranderde voor mij toen alles weer begon op te starten. Ik moest opnieuw beginnen. Mezelf opnieuw uitvinden. Mijn omgeving ging weer verder met hun leven, maar voor mij voelde dat anders. Er zijn geen organisaties die je helpen als je remigreert. Er wordt gedacht: je bent weer terug, je kent alles, dus ga maar weer door.
Maar zo werkt het helaas niet. In ieder geval niet voor mij. Ik vind wonen in Nederland af en toe nog best lastig. Mijn vrienden zijn hier verder gegaan met hun leven. Ik pas niet meer in dezelfde groep, simpelweg omdat ik te veel heb gemist. De aansluiting is daardoor veranderd.
In de jaren in het buitenland heb ik mij ontwikkeld, andere culturen gezien en er langere tijd in geleefd. Dat verandert je. Toch heeft het ook een positief effect gehad. Je wordt bijna gedwongen om te onderzoeken wie je inmiddels bent geworden. Wat je nu belangrijk vindt. Waarom je bij sommige groepen of situaties geen aansluiting meer voelt.
Dat gold ook voor de banen die ik de afgelopen zes jaar heb gehad. Steeds weer stelde ik mezelf dezelfde vragen. Hoe komt het toch dat ik sommige mensen niet begrijp, of zij mij niet? Zie ik dingen in organisaties verkeerd? Of klopt mijn gevoel juist wel? Waarom voelt het soms alsof ik de wereld om mij heen niet meer goed begrijp? Het waren vragen die bleven terugkomen.
De zoektocht naar een verklaring
In mijn zoektocht had ik het geluk dat ik mensen tegenkwam die hetzelfde leken te denken. Mensen die begrepen wat ik bedoelde en herkenden waar ik tegenaan liep.
Op een dag vroeg iemand voorzichtig of ik bekend was met hoogbegaafdheid. Nee, zei ik. Ik ben wel dyslectisch, misschien ligt het daaraan? Een goede vriendin tipte me een paar boeken en websites. Wat ik daar las, was een enorme eyeopener. Ineens vielen er veel puzzelstukjes op hun plek. Ik begreep beter waarom het leven in Frankrijk en Thailand voor mij zoveel rustiger voelde.
In de kringen waarin we ons daar begaven, bleken achteraf opvallend veel hoogbegaafden te zitten. Mensen die voor hun werk of juist vanwege de leefomgeving waren verhuisd naar een land waar ze zich beter begrepen voelden.
Opvallend was ook dat we juist veel optrokken met twee Zweedse koppels. Toen ik me verder ging verdiepen in hoogbegaafdheid, kwam Zweden regelmatig naar voren als een land waar het klimaat voor hoogbegaafde mensen relatief gunstig is. Langzaam begon ik te begrijpen dat ik misschien niet zo vreemd was als ik altijd had gedacht.
Wat eerst vreemd voelt, kan ook een kompas zijn
Achteraf zie ik dat het gevoel van vervreemding niet alleen een verlies was. Het was ook een signaal. Een uitnodiging om opnieuw te onderzoeken wie ik was geworden en waar ik werkelijk bij pas. Niet alles wat niet past, betekent dat er iets mis is met jou. Soms betekent het simpelweg dat je omgeving niet meer aansluit bij wie je inmiddels bent geworden.
Die ervaring neem ik nu ook mee in mijn werk als coach. Ik ontmoet regelmatig professionals die denken dat er iets mis is met hen, omdat ze zich niet thuis voelen in hun werk, hun organisatie of zelfs hun eigen land. Maar vaak blijkt het juist andersom.
Soms begint echte groei precies op het moment dat je durft te erkennen dat je anders kijkt, anders denkt of andere waarden hebt ontwikkeld. En dat je leven dus ook opnieuw vorm mag krijgen.
Voor mij begon dat proces met een onverwachte terugkeer naar Nederland. En met de ontdekking dat thuiskomen soms betekent dat je eerst opnieuw moet ontdekken waar 'thuis' voor jou werkelijk ligt.